piątek, 12 lutego 2016

Obiecaj - efekt Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania

Okładka antologii z 2015 roku
Wrocław słynie nie tylko z Międzynarodowego Festiwalu Kryminału MFK, ale także z Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania MFO.W kwietniu 2015 roku ogłoszona została 11 edycja festiwalu  pod hasłem przewodnim "Obiecaj", a nagrodą główną było 5 tysięcy złotych.[ogłoszenie konkursu]
17 sierpnia 2015 roku ogłoszono nazwiska nominowanych do nagrody głównej.


Jury w składzie: Inga Iwasiów, Anna Marchewka i Dariusz Sośnicki (przewodniczący) postanowiło nominować do wynoszącej pięć tysięcy złotych nagrody głównej następujące osoby:

1. Karolina Dyja, Prabuty, „Obiecałaś, że będzie grzeczna”
2. Andrzej Gajowniczek, Polska Cerekiew, „Brudka”
3. Marta Hermanowicz, Warszawa, „Czysty Leo”
4. Michał Hardy, Warszawa, „Bogini zapłać”
5. Liliana Hermetz, Warszawa, „Adieu”
6. Ewa Jarocka, Wrocław, „Patyk”
7. K.A. Kowalewska, Warszawa, „Najpierw dziecko”
8. Urszula Kuczyńska, Warszawa, „Studium przypadku ornitofobii”
9. Berenika Lenard, Grundarfjordur/Islandia, „Śmierdzi ze zlewu suchą rurą. Chyba naprawdę umarł”
10. Magdalena Niziołek-Kierecka, Bruksela/Belgia, „Syndrom sztokholmski”
11. Tomasz Stawiszyński, Warszawa, „Mistrz”
12. Mirka Szychowiak, Księżyce, „Wzgórze Olgi”
13. Monika Wasilewska, Warszawa, „Niech odpoczywa w pokoju”
14. Michał Weicher, Poznań, „Szczur w supermarkecie”
15. Agata Wieczorowska, Kraków, „Przystanek młodych ludzi”

Antologie pokonkursowe
Nominacja była jednoznaczna z zaproszeniem na nieodpłatne warsztaty kreatywnego pisania odbywające się we Wrocławiu, w ramach festiwalu, w dniach 30.09-4.10.2015, prowadzone przez Ingę Iwasiów, Dariusza Sośnickiego oraz pisarzy-gości MFO.
Podczas trwania Festiwalu w dniach 30.09 - 4.10.2015 miejsce miała premiera antologii z udziałem autorów, którzy odczytywali fragmenty swoich opowiadań [źródło]
Laureatką głównej nagrody została Marta Hermanowicz, która napisała opowiadanie “Czysty Leo”.[źródło]

Antologię wstępem opatrzył pan Dariusz Sośnicki.  Napisał w nim:  
"Co tu kryć, wobec losu jesteśmy bezradni. To dlatego obietnice cieszą się takim wzięciem. Pozwalamy, by kapłan obiecywał nam duchowy ład, a nawet życie wieczne, zaś polityk dobrobyt i bezpieczeństwo. Ci, których kochamy, mają obiecać, że nas nie opuszczą, czasem aż do śmierci, a ci, którym oddajemy nasz czas i nasze umiejętności, mają zapewnić, że nam się to opłaci." str. 7
W antologii znajduje się piętnaście opowiadań. Po każdym z nich znajdziemy krótką notkę biograficzną autora i odpowiedzi na trzy, takie same pytania. Dotyczyły one warsztatu pisarskiego - pytano o to, który pisarz jest dla autora mistrzem opowiadania, dlaczego fragment powieści nie jest opowiadaniem oraz pytanie o mocne strony własnego opowiadania i napotkane trudności. To jest interesujący fragment zbioru. Można skonfrontować swoje przemyślenia na ten temat z opiniami innych, można poznać nazwiska nieznanych nam, być może, autorów, którzy dla kogoś są mistrzami opowiadań lub utwierdzić się w przekonaniu, że jest nim ten lub ów pisarz, którego i my cenimy. Jeśli lubimy tę krótką  formę literacką, możemy zobaczyć, na ile inspirujący bywa wpływ pisarzy, których wymienili autorzy opowiadań zamieszczonych w antologii, na ich własną twórczość.

Marta Hermanowicz
Laureatką głównej nagrody została Marta Hermanowicz opowiadaniem "Czysty Leo", którego bohater, muzyk rockowy, cierpi na zaburzenia kompulsywne, a potrzeba zachowania higieny przybiera u niego monstrualny wymiar. Oczywiście można, w przypadku tego bohatera, rozpatrywać jego nerwicę w sensie metaforycznym, nie zmienia to faktu, że chcąc się za wszelką cenę uwolnić się od zarazków, popada w niewolę swoich nawyków. Leo tak bardzo wymyka się schematom, że ostatecznie zostaje gwiazdą w wyniku opacznego zrozumienia przez otoczenie jego manii. Marta Hermanowicz, podobnie jak jej idol Milan Kundera, stawia bohatera w sytuacji wewnętrznego konfliktu, wynikającego z chęci ucieczki przed problemem emocjonalnym. Precyzyjnie utkana przez autorkę intryga przetacza się przez życie Leo, czyniąc z niego postać jednocześnie dramatyczną i komiczną.
Magdalena Niziołek-Kierecka

Zbiór otwiera opowiadanie Magdaleny Niziołek-Kiereckiej pt. Syndrom sztokholmski.  

To jest bardzo dojrzale napisane opowiadanie, sama kwintesencja problemu. Nie bez kozery autorka przytacza na końcu nazwisko swojego mistrza, Raymonda Carvera. Podobnie jak u tego pisarza, w opowiadaniu Magdaleny Kiereckiej zdania są proste, bez udziwnień, a jednocześnie idealnie trafiające w sedno. Wątek przemocy domowej jest zaledwie zarysowany, ale uderza czytelnika z tym większą siłą, im prostsze są słowa tekstu. Obietnica, a raczej odmowa jej spełnienia, staje się wyrafinowaną zemstą. Całe napięcie pomiędzy bohaterami opowiadania zbudowane jest na tym, co nie zostało dopowiedziane, na drobnych gestach, przemykających przez głowę myślach, z których czytelnik wyczytuje, rozgrywający się  niemal w ciszy, ogromny dramat. 


K. A. Kowalewska
Znajdujące się w tomie opowiadanie K. A. Kowalewskiej "Najpierw dziecko" zrobiło na mnie ogromne wrażenie z powodu poruszanej tematyki. Kiedy autorka je pisała, problemy zapłodnienia "in vitro" wyglądały zupełnie inaczej, niż obecnie. Dobry pisarz jednak, jak papierek lakmusowy, reaguje na najmniejsze nawet zmiany w otoczeniu, zanim zobaczy je na własne oczy ogół społeczeństwa. W ten oto sposób opowiadanie stało się proroczym przesłaniem dni, kiedy stare obietnice tracą moc i zmieniają się w przerażające teraz.
Jak jej ulubiona autorka opowiadań, Alice Munro, Kowalewska buduje świat kobiety, dla której w danym momencie istnieje tylko jeden cel,  przetrwanie jej dziecka. Bohaterka płaci wysoką cenę za zaufanie, którym obdarzyła inne osoby, a nam nakazuje zastanowić się nad naszą ufnością wobec obietnic składanych przez medycynę.

Każde z zaprezentowanych opowiadań jest swoistym mikrokosmosem, każdy autor posługuje się innym środkiem wyrazu, inaczej dociera do nas z przesłaniem. Rzadko się zdarza, aby zbiór opowiadań różnych autorów prezentował tak równy, wysoki poziom, jak tom "Obiecaj".
Zapraszam na literacką ucztę!


Obiecaj
Wydawnictwo: Igloo
data wydania 2015 (data przybliżona)
ISBN 9788363945053
liczba stron 238