sobota, 9 lipca 2016

Dwie Damy Królewskiego Pałacu „Nowy Dwór” w Kowarach - Krzysztof Sawicki (red.)

Przepiękny, bogato ilustrowany zdjęciami album odkrywa kolejną tajemnicę Doliny Pałaców i Ogrodów. Skrywała ją księżniczka Feodora Reuss, prawnuczka brytyjskiej królowej Victorii. 
W 1996 roku do Kowar przybyła ekipa filmowa TV BBC oraz brytyjscy naukowcy, aby zrealizować sceny do filmu dokumentalnego o brytyjskiej rodzinie królewskiej. Pobrano także próbki DNA ze szczątków księżniczki Feodory, a wyniki badań opublikowano w książce "Purpurowa tajemnica. Geny, szaleństwo i królewskie dynastie Europy", autorstwa Johna C. G. Rohla. 
Okładka książki przedstawia zdjęcie, na którym możemy zobaczyć królową Victorię z małą Feodorą, księżnę Charlottę oraz Vicky,  cesarzową Niemiec.  



[źródło zdjęcia]

"Księżniczka Feodora Reuss cierpiała na rzadką, nierozpoznawalną na początku XX wieku, nieuleczalną dziedziczną chorobę Porfirię. W rodzinie królewskiej cierpieli na nią także, m. in. uważany za szaleńca król angielski Jerzy III, Henryk VI, królowa Szkocji Maria, Jerzy IV, królowa Victoria i ich potomstwo."[1]

W pierwszej części książki Wojciech Kapałczyński, szef jeleniogórskiej delegatury Służby Ochrony Zabytków, zapoznaje Czytelników z historią oraz architekturą pałacu Nowy Dwór (Neuhof) w Radocinach koło Kowar. 






Nowy Dwór kopia rysunku Christiana Heinricha Lana z 1737 r. wykonana przez Bernharda Mannfelda, rysunek tuszem lawowany ok. 1870 r.

W następnej części Krzysztof Sawicki przedstawia właścicieli majątku i pałacu, rodzinę księcia Rzeszy Heinricha LXXIV Reuss-Schleiz-Köstritz (1798-1886). Jeden z jego synów, Heinrich XXX książę Reuss poślubił Feodorę, księżniczkę Sachsen-Meiningen, która "urodziła się 12 maja 1879 roku w Poczdamie. Była córką księcia Bernharda III Sachsen-Meiningen (1851-1928) i księżnej Charlotty Hohenzollern (1860-1919). jej dziadkiem był cesarz Niemiec i król Prus Fryderyk III Wilhelm (1831-1888), babcią księżna Victoria Adelaida (1840-1901), prababcią zaś królowa brytyjska Victoria (1819-1901)."[2]


Zamek Nowy Dwór, litografia kolorowana z Wydawnictwa Alexandra Dunckera, według rysunku Theodoroa
Blätterbauera z 1881 roku
Kilkadziesiąt rycin oraz czarno-białych zdjęć z początków XX wieku przedstawia wygląd pałacu oraz jego pięknie wyposażone wnętrza, w których księżna Feodora mieszkała do śmierci, w sierpniu 1945 roku (pałac nie ucierpiał w wyniku działań wojennych). W książce znajdziemy również wiele fotografii przedstawiających księżną i jej męża, ich rodzinę oraz zdjęcia ze ślubu.

Para książęca Reuss, lata 30-te XX w.
Feodora księżniczka Sachsen-Meiningen ok. 1898 r.

Trzecia część książki, autorstwa Małgorzaty Potoczak-Pełczyńskiej poświęcona jest innej, niezwykle ważnej dla pałacu Nowy Dwór kobiecie - Janinie Małgorzacie Pernak de Gast. 
Małgorzata Pernak de Gast ma w życiu dwie pasje - medycynę i architekturę. Z Warszawy, w której spędziła dzieciństwo i młodość wyjechała do Bydgoszczy, gdzie rozpoczęła staż chirurgiczny. "I pewnie zostałaby wierna swojemu wyborowi specjalizacji, gdyby miłość nie upomniała się o młodą lekarkę. Z mężem zamieszkała w Holandii."[3] Tam ukończyła specjalizację z anestezjologii dziecięcej, a następnie zainteresowała się leczeniem przewlekłego bólu w klinice w Delft i zrobiła doktorat. Współpracowała z najsławniejszymi lekarzami, kierowała Kliniką Leczenia Bólu, założyła Światowe Towarzystwo Lekarzy Leczących Ból (WSPC). 

J. Małgorzata Pernak de Gast na tle własnych obrazów podczas wystawy we Francji [link]
W wieku dojrzałym powróciła do malarstwa, osiągając na tym polu sukcesy. Nigdy nie zrezygnowała z polskiego obywatelstwa i poszukiwała domu, gdzie mogłaby spędzać w Polsce czas z siostrą. "W dawnej siedzibie Feodory Reuss J. Małgorzata Pernak de Gast zakochała się od pierwszego spaceru po przypałacowym parku."[4]. Pałacowi "Nowy Dwór" przywróciła dawną świetność, jednocześnie zachowując charakter prywatnej rezydencji. Pałac nie jest hotelem i tylko dzięki zdjęciom w albumie możemy zobaczyć, jak się prezentuje obecnie. 

Jedno z wnętrz we współczesnym Nowym Dworze, fot. Tomasz Markowski [link]
Zachęcam do literackiej wycieczki w Karkonosze, by odkryć historię oraz piękno Nowego Dworu w Radocinach koło Kowar, pałacu, który ma szczęście do kobiet.

-----
[1] "Dwie Damy Królewskiego Pałacu „Nowy Dwór” w Kowarach", Sawicki Krzysztof, Potoczak-Pełczyńska Małgorzata, Kapałczyński Wojciech, Ad Rem Jelenia Góra 2016, s. 36-37
[2] tamże, s.32
[3] tamże, s. 97
[4] tamże, s. 95

Krzysztof Sawicki [źródło]
Krzysztof Sawicki - Urodził się 21 lipca 1957 roku w Tallinnie (Estonia), mieszka w Jeleniej Górze, pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Miłośników Kowar w latach 2002-2006. Mieszkaniec Kowar, miłośnik i znawca miasta, autor liczącej 48 stron i wydanej w 2012 roku przez Wydawnictwo Ad Rem książki "Pięć wieków tradycji kowarskich", dostępnej w formie cyfrowej TUTAJ
W 2004 roku, z inicjatywy Krzysztofa Sawickiego, Rada Miejska w Kowarach, nadała starej alei lipowej biegnącej równolegle wzdłuż obwodnicy, imię Księżnej Feodory Reuss.




Małgorzata Potoczak-Pełczyńska [źródło]

Wojciech Kapałczyński [link]

Małgorzata Potoczak-Pełczyńska - dziennikarka, pracuje w tygodniku "Nowiny jeleniogórskie", studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim, mieszka w Jeleniej Górze. 

Wojciech Kapałczyński - konserwator zabytków w Jeleniej Górze. 

 

Dwie Damy Królewskiego Pałacu „Nowy Dwór” w Kowarach

Krzysztof Sawicki, Małgorzata Potoczak-Pełczyńska i Wojciech Kapałczyński
Wydawnictwo: Ad Rem
data wydania 11 czerwca 2016
ISBN 9788365295422
liczba stron 160

2 komentarze:

  1. Bardzo interesująca książka. I nowy powód, by wybrać się w Karkonosze...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Olu, nieustannie polecam i zapraszam :)

      Usuń