poniedziałek, 1 czerwca 2015

Kronika Vogta





 "Kronika M. F. Vogta jest bardzo ważnym źródłem historycznym dla poznania historii naszego miasta. Gruntowna lektura kroniki pozwala sądzić, że opis chronologiczny dziejów miasta oparty został na wcześniej wydanych kronikach oraz rękopiśmiennej kronice Dawida Zellera. Szczególnie interesująco przedstawione zostały dzieje II połowy XIX w., autor opisał je już nie z pozycji historyka lecz bardzo ważnego uczestnika wydarzeń. Moritz Vogt (1806-1885) w latach 1856-1868 sprawował urząd burmistrza Jeleniej Góry." [ze wstępu Dyrektora Książnicy Karkonoskiej Marcina Zawiły].

O tkactwie

"W tym samym czasie, w 1622 lub 1624 roku, jak podają Zeller i Hensel, w Jeleniej Górze rozpoczęto tkanie cienkiego tiulu, co nastąpiło na skutek następujących wydarzeń: u Marty Moyban (z domu Laussmann), żony złotnika Jonasa Moybana, który mieszkał w Jeleniej Górze, a następnie przeniósł się do Wrocławia i wnuczki wspomnianego już szewca Girntha, który upowszechnił w Jeleniej Górze tkactwo grubego tiulu, niejaki pan von Frakenberg lub Falkenberg, kanonik z Wrocławia zamówił na własne ryzyko finansowe belę cienkiego tiulu, płacąc odpowiednią zaliczkę. Mimo, że nigdy jeszcze nie tkała ona takiego rodzaju materiału, podjęła się tego zadania i wziąwszy na wzór cienki flor [cienka tkanina jedwabna, bawełniana lub wełniana], sporządziła pierwszy kupon tego tiulu. Nastąpiło to w domu należącym do Kallinicha, tuż przy Bramie Ulicy Długiej, a dzielna tkaczka nie skorzystała z niczyjej pomocy. Tkanina zdawała się być wysokiej jakości, jednak nie nadawała się do bielenia, a tym samym była nieprzydatna. Tkaczka wykonała jeszcze jedną próbę, również na koszt pana von Frakenberga lub Falkenberga, biorąc sobie tym razem do pomocy młodego tkacza o nazwisku Christoph Schwanitz (który uczył się fachu właśnie u niej) - i tym razem się udało. Od tej chwili rozpoczęła się w mieście i okolicach produkcja cienkiego tiulu, a wspomniany Christoph Schwanitz spopularyzował ją w Jeżowie Sudeckim, dokąd przeniósł się podczas oblężenia Jeleniej Góry."[s.89]

Fragment dotyczący tkactwa wybrałam nieprzypadkowo, gdyż los tkaczy śląskich zainspirował Gerharta Hauptmanna (Nagroda Nobla 1912) do napisania sztuki w dialekcie śląskim "De Waber", następnie przeredagowaną na "Die Weber" (Tkacze). Napisana w 1891 lub 1892 roku, wydana w 1893 roku, poświęcona była powstaniu tkaczy śląskich z rejonu Gór Sowich (z Potoczku, Pieszyc i Bielawy) w 1844 roku. Więcej o sztuce na stronie Muzeum Dom Gerharta Hauptmanna w Jagniątkowie. Streszczenie sztuki znajdziemy na stronie e-teatru TUTAJ.


Ilustrowana Kronika miasta Jelenia Góra na Śląsku zawierająca jego historyczno-topograficzny opis od jego początku aż po czasy obecne
Tłumaczenie Tomasz Pryll, Emil Mendyk
tytuł oryginału
Illustrirte Chronik der Stadt Hirschberg i. Schl. enthaltend eine historisch-topographische Beschreibung derselben seit ihrem muthmasslichen Usprunge bis auf gegenwärtige Zeit
data wydania 2008 (data przybliżona)
ISBN 9788391054871
liczba stron 600


Seria Kroniki jeleniogórskie:

Tom 1: Historyczno-topograficzny opis miasta Jeleniej Góry w Śląsku, od jej czasów najdawniejszych do roku 1797 przez Johanna Daniela Hensela

Tom 2:  Kronika miasta Jelenia Góra na Śląsku do roku 1847 (Herbst Johann Karl) 

Tom 3:  Ilustrowana Kronika miasta Jelenia Góra na Śląsku zawierająca jego historyczno-topograficzny opis od jego początku aż po czasy obecne - Moritz Friedrich Vogt

Tom 4: Jeleniogórskie ciekawostki. Część pierwsza zawierająca opis sytuacji i położenia od wzniesienia miasta a także tego, co zdarzyło się do roku 1648, kiedy to zawarty został pokój westfalski. W szczególności jednak to, co opisują dawni jeleniogórscy uczeni w piśmie. - David Zeller

Czytamy książki nieoczywiste

 











Co mam dla Was przeczytać w czerwcu?

 Biorę miesięczny urlop od wyzwania Co mam dla Was przeczytać?
Z powodu nadmiaru obowiązków pozablogowych.

Nawet nie przeczytałam dwóch książek z tego wyzwania  :(

W pozostałych wyzwaniach biorę udział.

Do zobaczenia 1 lipca (w tym wyzwaniu) ! :)