sobota, 2 maja 2015

Jeleniogórskie ciekawostki

Tłumaczenie drukowanej części pracy Davida Zellera, wydane została po polsku w roku 2008, kiedy to Jelenia Góra obchodziła 900-lecie legendarnego założenia miasta i 720-lecie pierwszej wzmianki o podniesieniu jej do rangi miasta. Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze podjęło się przetłumaczenia, opracowania i wydania drukiem wszystkich kronik jeleniogórskich, aby uczcić owe rocznice. 
Prace nad tłumaczeniem pełnego oryginału  Hirschberger Merckwürdigkeiten Davida Zellera trwają.
"Wydanie polskiego tłumaczenia dzieła Davida Zellera zamyka serię wydawniczą czterech drukowanych kronik Jeleniej Góry. (...) Kronika Davida Zellera wydana drukiem w 1720 r. przez jeleniogórskiego drukarza Dietricha Krahna stanowi zbiór wypisów dotyczących miasta z książek, dokumentów a nawet inskrypcji nagrobnych. Jest to zaledwie fragment dwunastotomowego rękopisu przechowywanego w jeleniogórskim oddziale Archiwum Państwowego we Wrocławiu."[strona 5]

Kronika Zellera
Jeleniogórskie ciekawostki
Hirschberger Merckwürdigkeiten
autor: David Zeller
tłumaczenie: Tomasz Pryll
Wydawcy:
Muzeum Karkonoskie,
Jeleniogórskie Centrum Informacji i Edukacji Regionalnej "Książnica Karkonoska",
Ad Rem,
rok wydania 2008
ISBN 978-83-910548-8-8


"M. David Zeller urodził się 31 maja 1676 roku w miejscowości Ober-Oderwitz koło Zittau (Żytawa). Pierwsze wzmianki o przodkach Zellera w księgach źródłowych Ober-Oderwitz sięgają roku 1590.(...) 

Awans społeczny rodziny od najemców domu (chałupników) do stanu kupieckiego oraz pracowitość ojca umożliwiły synowi najpierw prywatną naukę w domu rodzinnym, później David Zeller uczęszczał przez 11 lat do gimnazjum w Zittau. Od roku 1697 studiował na uniwersytecie w Leipzig (Lipsk), przeniósł się jednak jeszcze w tym samym roku do nowo utworzonego uniwersytetu w Halle. W roku 1698 obronił pracę naukową, w 1699 r. znalazł się ponownie w Lipsku, gdzie w roku 1700 otrzymał tytuł magistra.(...)
25 stycznia 1710 roku David Zeller został powołany na stanowisko nauczyciela do nowo utworzonego gimnazjum ewangelickiego Kościoła Łaski w Hirschbergu. W tym samym roku 19 października ożenił się z Sophią Marią Neunhertz, córką Johanna Neunhertza – pierwszego pastora (Primariusa) Kościoła Łaski. (...)
M. David Zeller pozostawił nam w spadku kronikę dziejów Jeleniej Góry oraz spisu praw, tzw. Weichbildu Jeleniogórskiego. Rękopiśmienna kronika obejmuje 12 tomów i znajduje się w Archiwum Państwowym w Jeleniej Górze."[źródło oraz więcej informacji TUTAJ]

Zawartość tomów można znaleźć na stronie  Osiemnastowieczna Kronika Jeleniej Góry autorstwa Davida Zellera. 
Kroniki jeleniogórskie zaskakują szczegółowymi danymi. Znajdziemy w nich nazwiska nie tylko możnych i dzierżących władzę osób, ale także zwykłych ludzi, np. Gottfrieda Glageya (właściciela bielarni), w którego dom 14 lipca 1704 roku o godzinie 4 uderzył piorun i poraził małżonkę panią Reginę z domu Baumgart. 
Zaś "8 lipca 1691 r. kwarta żyta kosztowała 2 floreny, 14 lipca - 2 talary, a gorszego zboża 2 floreny; bułka za 1 grosza srebrnego ważyła 22 łuty."[str. 119] Tym samym kronika doskonale spełnia swą rolę zapisu życia w mieście, a jej lektura pozwala utworzyć sobie w wyobraźni obraz dnia powszedniego w Jeleniej Górze w XVIII wieku.

Seria Kroniki jeleniogórskie:

Tom 1: Historyczno-topograficzny opis miasta Jeleniej Góry w Śląsku, od jej czasów najdawniejszych do roku 1797 przez Johanna Daniela Hensela

Tom 2:  Kronika miasta Jelenia Góra na Śląsku do roku 1847 (Herbst Johann Karl)

Tom 3:  Ilustrowana Kronika miasta Jelenia Góra na Śląskuzawierająca jego historyczno-topograficzny opis od jego początku aż po czasyobecne - MoritzFriedrich Vogt

Tom 4: Jeleniogórskie ciekawostki. Część pierwsza zawierająca opis sytuacji i położenia od wzniesienia miasta a także tego, co zdarzyło się do roku 1648, kiedy to zawarty został pokój westfalski. W szczególności jednak to, co opisują dawni jeleniogórscy uczeni w piśmie. - David Zeller

Czytamy książki nieoczywiste